Przyroda Województwa Śląskiego
Województwo Człowiek i przyroda Badania i edukacja Ochrona przyrody Przyroda nieożywiona Przyroda ożywiona
Czerwona księga kręgowców
 
Przyroda ożywiona Zagrożone, rzadkie, wymarłe Polskie czerwone księgi
Pomocne i polecane Mapa serwisu
Kliknij, aby zobaczyć powiększenie
Polska czerwona księga zwierząt. Kręgowce
Pierwsza polska czerwona księga zwierząt została wydana w roku 1992 (Głowaciński Z. Red. Polska czerwona księga zwierząt. PWRiL, Warszawa). Zawiera ona rejestr i opis 113 gatunków kręgowców oraz 28 gatunków bezkręgowców zagrożonych wyginięciem w skali kraju. Wśród zamieszczonych w księdze gatunków, 95 występuje także na terenie województwa śląskiego.

Druga edycja polskiej czerwonej księgi zwierząt została podzielona na dwa tomy. Pierwszy z nich, poświecony wyłącznie jednej grupie zwierząt - kręgowcom, ukazał się w roku 2001 (Głowaciński Z. Red. Polska czerwona księga zwierząt. Kręgowce. PWRiL, Warszawa). Zawiera on dane o 130 gatunkach, w tym o dwóch wymarłych na świecie i 14 zanikłych w Polsce. W stosunku do poprzedniego wydania, nowe zostało uzupełnione o 24 gatunki kręgowców, z których 13 występuje również na terenie województwa śląskiego. Siedem gatunków - kormoran, gągoł, błotniak łąkowy, kropiatka, bóbr europejski, smużka i wydra, z uwagi na poprawę stanu ich populacji, nie zostało uwzględnionych w najnowszym wydaniu czerwonej księgi. W księdze zamieszczono natomiast 73 gatunki, które odnotowane zostały dotychczas także na terenie województwa śląskiego, w tym 12 nowych, włączonych do księgi po raz pierwszy.

Wykaz gatunków kręgowców stwierdzonych w województwie śląskim zamieszczonych w Polskiej czerwonej księdze zwierząt 3

Gromada: Krągłouste (Cyclostomata)
Nazwa polska Nazwa łacińska Kategoria zagrożenia
1992 1
Kategoria zagrożenia
2001 2
Minóg rzeczny * Lampetra fluviatilis V NT
Minóg strumieniowy Lampetra planeri V NT
Gromada: Ryby (Pisces)
Nazwa polska Nazwa łacińska Kategoria zagrożenia
1992 1
Kategoria zagrożenia
2001 2
Głowacica * Hucho hucho R CR
Głowacz pręgopłetwy Cottus poecilopus   NT
Jesiotr zachodni Acipenser sturio ExP EXP
Łosoś * Salmo salar E CR
Piekielnica Alburnoides bipunctatus   VU
Piskorz Misgurnus fossilis   NT
Różanka Rhodeus sericeus   NT
Gromada: Płazy (Amphibia)
Nazwa polska Nazwa łacińska Kategoria zagrożenia
1992 1
Kategoria zagrożenia
2001 2
Traszka karpacka Triturus montandoni R LC
Traszka grzebieniasta Triturus cristatus   NT
Gromada: Gady (Reptilia)
Nazwa polska Nazwa łacińska Kategoria zagrożenia
1992 1
Kategoria zagrożenia
2001 2
Gniewosz plamisty Coronella austriaca   VU
Jaszczurka zielona ** Lacerta viridis I EXP
Wąż Eskulapa * Elaphe longissima E CR
Żółw błotny Emys orbicularis E EN
Gromada: Ptaki (Aves)
Nazwa polska Nazwa łacińska Kategoria zagrożenia
1992 1
Kategoria zagrożenia
2001 2
Batalion *** Philomachus pugnax V EN
Bączek Ixobrychus minutus   VU
Bąk Botaurus stellaris V LC
Bielik Haliaeetus albicilla R LC
Błotniak łąkowy Circus pygargus V  
Cietrzew Tetrao tetrix   EN
Czapla purpurowa Ardea purpurea I LC
Dzierzba czarnoczelna *** Lanius minor E CR
Dzierzba rudogłowa *** Lanius senator V CR
Dzięcioł białogrzbiety Dendrocopos leucotos R NT
Dzięcioł trójpalczasty Picoides tridactylus R VU
Gadożer *** Circaetus gallicus V CR
Gągoł Bucephala clangula O  
Głuszec Tetrao urogallus E CR
Hełmiatka Netta rufina R LC
Kania czarna Milvus migrans   NT
Kania ruda Milvus milvus O NT
Kormoran Phalacrocorax carbo O  
Kraska *** Coracias garrulus V CR
Kropiatka Porzana porzana V  
Kulik wielki Numenius arquata V VU
Kulon *** Burhinus oedicnemus E CR
Orlik krzykliwy *** Aquila pomarina R LC
Orzeł przedni *** Aquila chrysaetos E EN
Podgorzałka *** Aythya nyroca   EN
Podróżniczek Luscinia svecica   NT
Puchacz Bubo bubo R NT
Puszczyk uralski Strix uralensis R LC
Rożeniec Anas acuta V EN
Rybitwa białoskrzydła Chlidonias leucopterus R NT
Rybitwa białowąsa Chlidonias hybridus R LC
Rybołów *** Pandion haliaetus E VU
Sokół wędrowny *** Falco peregrinus E CR
Sieweczka obrożna Charadrius hiaticula V VU
Sowa błotna *** Asio flammeus V VU
Sóweczka *** Glaucidium passerinum R LC
Ślepowron Nycticorax nycticorax R LC
Świstun *** Anas penelope R CR
Wąsatka Panurus biarmicus R LC
Włochatka Aegolius funereus R LC
Zielonka Porzana parva V NT
Gromada: Ssaki (Mammalia)
Nazwa polska Nazwa łacińska Kategoria zagrożenia
1992 1
Kategoria zagrożenia
2001 2
Borowiaczek Nyctalus leisleri R VU
Bóbr europejski Castor fiber O  
Darniówka tatrzańska Pitymys tatricus R LC
Koszatka Dryomys nitedula R NT
Mroczek posrebrzany Vespertilio murinus R LC
Mroczek pozłocisty Eptesicus nilssonii R NT
Niedźwiedź brunatny Ursus arctos R NT
Nocek Bechsteina Myotis bechsteinii V NT
Nocek łydkowłosy Myotis dasycneme   EN
Nocek orzęsiony Myotis emarginatus E EN
Norka europejska Mustela lutreola ExP EXP
Podkowiec duży Rhinolophus ferrumequinum   LC
Podkowiec mały Rhinolophus hipposideros E EN
Popielica Glis glis R NT
Ryś Felis lynx R NT
Rzęsorek mniejszy Neomys anomalus R LC
Smużka Sicista betulina R  
Suseł moręgowany Spermophilus citellus I EXP
Tarpan Equus gmelini Ex EX
Tur Bos primigenius Ex EX
Wilk Canis lupus R NT
Wydra Lutra lutra R  
Żbik * Felis silvestris E EN
Żubr Bison bonasus O EN
Gatunki zanikłe lub prawdopodobnie zanikłe w województwie śląskim.
**  Pojedyncze osobniki jaszczurki zielonej były obserwowane na przełomie lat 60. i 70., jak również w ostatnich latach, w okolicach Ustronia (Beskid Śląski), ale najprawdopodobniej było to stanowisko sztuczne.
***  Gatunki obecnie nielęgowe lub prawdopodobnie lęgowe.
Kategorie zagrożenia gatunków: Ex - gatunki wymarłe w świecie; ExP - gatunki zanikłe lub prawdopodobnie zanikłe w Polsce; E - gatunki skrajnie zagrożone i ginące; V - gatunki narażone na wyginięcie; R - gatunki rzadkie; O - gatunki wydobyte z niebezpieczeństwa; I - gatunki o nieokreślonym statusie (Głowaciński Z. Red. 1992. Polska czerwona księga zwierząt. PWRiL, Warszawa).
Kategorie zagrożenia gatunków: EX - gatunki wymarłe w świecie; EXP - gatunki zanikłe lub prawdopodobnie zanikłe w Polsce; CR - gatunki skrajnie zagrożone; EN - gatunki bardzo wysokiego ryzyka, silnie zagrożone; VU - gatunki wysokiego ryzyka, narażone na wyginięcie; NT - gatunki niższego ryzyka, ale bliskie zagrożenia; LC - gatunki najmniejszej troski (gatunki w kraju nie wykazujące na razie regresu populacyjnego i nie należące do zbyt rzadkich, a nawet lokalnie i/lub czasowo zwiększające swój stan posiadania, a także takie, które reprezentowane są przez populacje marginalne, ledwie zaznaczające się i nietrwałe) (Głowaciński Z. Red. 2001. Polska czerwona księga zwierząt. Kręgowce. PWRiL, Warszawa).
W przypadku ptaków uwzględniono wyłącznie te gatunki, dla których kiedykolwiek odnotowano lęg.

Materiał strony opracowano 30 września 2002 roku. Autor opracowania: A. Wower.

Czerwona księga roślinCzerwona księga bezkręgowcówCzerwona księga kręgowców
Polskie czerwone księgiCzerwona lista IUCNPolskie czerwone listyRegionalne czerwone listyCzarna księga przyrody
GrzybyPorostyRośliny | ZwierzętaRoślinność Struktury ekologiczneZagrożone, rzadkie, wymarłeOsobliwości świata roślinOsobliwości świata zwierząt
Województwo | Człowiek i przyroda | Badania i edukacjaOchrona przyrody | Przyroda nieożywiona | Przyroda ożywiona | Pomocne i polecane | Mapa serwisu
e-mail
Serwis współfinansowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach
Copyright © 2002-2006 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska   Projekt i wykonanie: ZiP Soft