 |
| Polska czerwona księga
zwierząt. Kręgowce |
|
|
Pierwsza polska czerwona księga zwierząt
została wydana w roku 1992 (Głowaciński Z. Red. Polska
czerwona księga zwierząt. PWRiL, Warszawa). Zawiera ona
rejestr i opis 113 gatunków kręgowców oraz 28 gatunków
bezkręgowców zagrożonych wyginięciem w skali kraju. Wśród
zamieszczonych w księdze gatunków, 95 występuje także na terenie
województwa śląskiego.
Druga edycja polskiej czerwonej księgi zwierząt została
podzielona na dwa tomy. Pierwszy z nich, poświecony wyłącznie
jednej grupie zwierząt - kręgowcom, ukazał się w roku 2001 (Głowaciński Z.
Red. Polska czerwona księga zwierząt. Kręgowce. PWRiL,
Warszawa). Zawiera on dane o 130 gatunkach, w tym o dwóch
wymarłych na świecie i 14 zanikłych w Polsce. W stosunku do
poprzedniego wydania, nowe zostało uzupełnione o 24 gatunki
kręgowców, z których 13 występuje również na terenie
województwa śląskiego. Siedem gatunków - kormoran, gągoł, błotniak
łąkowy, kropiatka, bóbr europejski, smużka i wydra, z uwagi na
poprawę stanu ich populacji, nie zostało uwzględnionych w
najnowszym wydaniu czerwonej księgi. W księdze zamieszczono
natomiast 73 gatunki, które odnotowane zostały dotychczas także
na terenie województwa śląskiego, w tym 12 nowych, włączonych
do księgi po raz pierwszy. |
Wykaz gatunków kręgowców
stwierdzonych w województwie śląskim zamieszczonych w Polskiej
czerwonej księdze zwierząt 3
| Gromada:
Krągłouste (Cyclostomata) |
| Nazwa
polska |
Nazwa
łacińska |
Kategoria
zagrożenia
1992 1 |
Kategoria
zagrożenia
2001 2 |
| Minóg
rzeczny * |
Lampetra
fluviatilis |
V |
NT |
| Minóg
strumieniowy |
Lampetra
planeri |
V |
NT |
| Gromada:
Ryby (Pisces) |
| Nazwa
polska |
Nazwa
łacińska |
Kategoria
zagrożenia
1992 1 |
Kategoria
zagrożenia
2001 2 |
| Głowacica
* |
Hucho
hucho |
R |
CR |
| Głowacz
pręgopłetwy |
Cottus
poecilopus |
|
NT |
| Jesiotr
zachodni |
Acipenser
sturio |
ExP |
EXP |
| Łosoś * |
Salmo
salar |
E |
CR |
| Piekielnica |
Alburnoides
bipunctatus |
|
VU |
| Piskorz |
Misgurnus
fossilis |
|
NT |
| Różanka |
Rhodeus
sericeus |
|
NT |
| Gromada:
Płazy (Amphibia) |
| Nazwa
polska |
Nazwa
łacińska |
Kategoria
zagrożenia
1992 1 |
Kategoria
zagrożenia
2001 2 |
| Traszka
karpacka |
Triturus
montandoni |
R |
LC |
| Traszka
grzebieniasta |
Triturus
cristatus |
|
NT |
| Gromada:
Gady (Reptilia) |
| Nazwa
polska |
Nazwa
łacińska |
Kategoria
zagrożenia
1992 1 |
Kategoria
zagrożenia
2001 2 |
| Gniewosz
plamisty |
Coronella
austriaca |
|
VU |
| Jaszczurka
zielona ** |
Lacerta
viridis |
I |
EXP |
| Wąż
Eskulapa * |
Elaphe
longissima |
E |
CR |
| Żółw
błotny |
Emys
orbicularis |
E |
EN |
| Gromada:
Ptaki (Aves) |
| Nazwa
polska |
Nazwa
łacińska |
Kategoria
zagrożenia
1992 1 |
Kategoria
zagrożenia
2001 2 |
| Batalion
*** |
Philomachus
pugnax |
V |
EN |
| Bączek |
Ixobrychus
minutus |
|
VU |
| Bąk |
Botaurus
stellaris |
V |
LC |
| Bielik |
Haliaeetus
albicilla |
R |
LC |
| Błotniak
łąkowy |
Circus
pygargus |
V |
|
| Cietrzew |
Tetrao
tetrix |
|
EN |
| Czapla
purpurowa |
Ardea
purpurea |
I |
LC |
| Dzierzba
czarnoczelna *** |
Lanius
minor |
E |
CR |
| Dzierzba
rudogłowa *** |
Lanius
senator |
V |
CR |
| Dzięcioł
białogrzbiety |
Dendrocopos
leucotos |
R |
NT |
| Dzięcioł
trójpalczasty |
Picoides
tridactylus |
R |
VU |
| Gadożer
*** |
Circaetus
gallicus |
V |
CR |
| Gągoł |
Bucephala
clangula |
O |
|
| Głuszec |
Tetrao
urogallus |
E |
CR |
| Hełmiatka |
Netta
rufina |
R |
LC |
| Kania
czarna |
Milvus
migrans |
|
NT |
| Kania
ruda |
Milvus
milvus |
O |
NT |
| Kormoran |
Phalacrocorax
carbo |
O |
|
| Kraska *** |
Coracias
garrulus |
V |
CR |
| Kropiatka |
Porzana
porzana |
V |
|
| Kulik
wielki |
Numenius
arquata |
V |
VU |
| Kulon *** |
Burhinus
oedicnemus |
E |
CR |
| Orlik
krzykliwy *** |
Aquila
pomarina |
R |
LC |
| Orzeł
przedni *** |
Aquila
chrysaetos |
E |
EN |
| Podgorzałka
*** |
Aythya
nyroca |
|
EN |
| Podróżniczek |
Luscinia
svecica |
|
NT |
| Puchacz |
Bubo
bubo |
R |
NT |
| Puszczyk
uralski |
Strix
uralensis |
R |
LC |
| Rożeniec |
Anas
acuta |
V |
EN |
| Rybitwa
białoskrzydła |
Chlidonias
leucopterus |
R |
NT |
| Rybitwa
białowąsa |
Chlidonias
hybridus |
R |
LC |
| Rybołów
*** |
Pandion
haliaetus |
E |
VU |
| Sokół
wędrowny *** |
Falco
peregrinus |
E |
CR |
| Sieweczka
obrożna |
Charadrius
hiaticula |
V |
VU |
| Sowa błotna
*** |
Asio
flammeus |
V |
VU |
| Sóweczka
*** |
Glaucidium
passerinum |
R |
LC |
| Ślepowron |
Nycticorax
nycticorax |
R |
LC |
| Świstun
*** |
Anas
penelope |
R |
CR |
| Wąsatka |
Panurus
biarmicus |
R |
LC |
| Włochatka |
Aegolius
funereus |
R |
LC |
| Zielonka |
Porzana
parva |
V |
NT |
| Gromada:
Ssaki (Mammalia) |
| Nazwa
polska |
Nazwa
łacińska |
Kategoria
zagrożenia
1992 1 |
Kategoria
zagrożenia
2001 2 |
| Borowiaczek |
Nyctalus
leisleri |
R |
VU |
| Bóbr
europejski |
Castor
fiber |
O |
|
| Darniówka
tatrzańska |
Pitymys
tatricus |
R |
LC |
| Koszatka |
Dryomys
nitedula |
R |
NT |
| Mroczek
posrebrzany |
Vespertilio
murinus |
R |
LC |
| Mroczek
pozłocisty |
Eptesicus
nilssonii |
R |
NT |
| Niedźwiedź
brunatny |
Ursus
arctos |
R |
NT |
| Nocek
Bechsteina |
Myotis
bechsteinii |
V |
NT |
| Nocek łydkowłosy |
Myotis
dasycneme |
|
EN |
| Nocek
orzęsiony |
Myotis
emarginatus |
E |
EN |
| Norka
europejska |
Mustela
lutreola |
ExP |
EXP |
| Podkowiec
duży |
Rhinolophus
ferrumequinum |
|
LC |
| Podkowiec
mały |
Rhinolophus
hipposideros |
E |
EN |
| Popielica |
Glis
glis |
R |
NT |
| Ryś |
Felis
lynx |
R |
NT |
| Rzęsorek
mniejszy |
Neomys
anomalus |
R |
LC |
| Smużka |
Sicista
betulina |
R |
|
| Suseł
moręgowany |
Spermophilus
citellus |
I |
EXP |
| Tarpan |
Equus
gmelini |
Ex |
EX |
| Tur |
Bos
primigenius |
Ex |
EX |
| Wilk |
Canis
lupus |
R |
NT |
| Wydra |
Lutra
lutra |
R |
|
| Żbik * |
Felis
silvestris |
E |
EN |
| Żubr |
Bison
bonasus |
O |
EN |
|
| * |
Gatunki zanikłe lub prawdopodobnie
zanikłe w województwie śląskim. |
| ** |
Pojedyncze osobniki jaszczurki
zielonej były obserwowane na przełomie lat 60. i
70., jak również w ostatnich latach, w okolicach
Ustronia (Beskid Śląski), ale najprawdopodobniej było
to stanowisko sztuczne. |
| *** |
Gatunki obecnie nielęgowe lub
prawdopodobnie lęgowe. |
| 1 |
Kategorie zagrożenia gatunków: Ex -
gatunki wymarłe w świecie; ExP - gatunki zanikłe
lub prawdopodobnie zanikłe w Polsce; E - gatunki
skrajnie zagrożone i ginące; V - gatunki narażone
na wyginięcie; R - gatunki rzadkie; O - gatunki
wydobyte z niebezpieczeństwa; I - gatunki o nieokreślonym
statusie (Głowaciński Z. Red. 1992. Polska
czerwona księga zwierząt. PWRiL, Warszawa). |
| 2 |
Kategorie zagrożenia gatunków: EX -
gatunki wymarłe w świecie; EXP - gatunki zanikłe
lub prawdopodobnie zanikłe w Polsce; CR - gatunki
skrajnie zagrożone; EN - gatunki bardzo wysokiego
ryzyka, silnie zagrożone; VU - gatunki wysokiego
ryzyka, narażone na wyginięcie; NT - gatunki niższego
ryzyka, ale bliskie zagrożenia; LC - gatunki
najmniejszej troski (gatunki w kraju nie wykazujące
na razie regresu populacyjnego i nie należące do
zbyt rzadkich, a nawet lokalnie i/lub czasowo zwiększające
swój stan posiadania, a także takie, które
reprezentowane są przez populacje marginalne, ledwie
zaznaczające się i nietrwałe) (Głowaciński Z.
Red. 2001. Polska czerwona księga zwierząt. Kręgowce.
PWRiL, Warszawa). |
| 3 |
W przypadku ptaków uwzględniono wyłącznie
te gatunki, dla których kiedykolwiek odnotowano lęg. |
|
Materiał strony opracowano 30 września
2002 roku. Autor opracowania: A.
Wower.
|
|
)
