|
Wzgórza tworzące ostoję zbudowane są ze skał należących do
silnie sfałdowanej płaszczowiny cieszyńskiej (warstwy cieszyńskie).
Dominującymi skałami są tu margle i łupki z wkładkami wapieni
(tzw. dolne i górne łupki cieszyńskie) oraz wapienie cieszyńskie,
które ze względu na większą odporność budują większość
kulminacji Pogórza Cieszyńskiego. Reprezentują one szczególny
typ fliszu wapiennego, wyjątkowego w polskich Karpatach. Ciekawostką
tego fliszu jest również występowanie wśród skał osadowych, żył
skał magmowych - cieszynitów, które uległy sfałdowaniu wspólnie
z osadami płaszczowiny cieszyńskiej.
Osobliwością przyrodniczą ostoi są źródła, zlokalizowane w
strefie kontaktowej wapieni cieszyńskich z marglami i łupkami, których
cechą jest niewielka (0,2-2 l/s), ale stała wydajność oraz
niewielka zmienność właściwości fizycznych (temperatura wody w
granicach 8,5-9,1°C) i chemicznych w ciągu roku. Ich wody są słabo
alkaliczne i stanowią grupę pośrednią między wodami normalnymi,
słodkimi (o mineralizacji do 0,5 g/l) i mineralnymi (powyżej
1 g/l). Niektórym źródłom towarzyszy zjawisko czynnej
aktualnie depozycji martwic wapiennych (tufów wapiennych i
trawertynów). Depozycja martwic przebiega tu zarówno na drodze
fizycznej (na progach), jak i biologicznej (przy udziale mchów i
glonów).
 |
| Ostoja siedliskowa Cieszyńskie
Źródła Tufowe |
Misy i progi martwicowe porasta roślinność źródliskowa z
klasy Montio-Cardaminetea i związku Cratoneurion
commutati ze znacznym udziałem mszaków. Kamieniejące źródła
z formacją tufu wapiennego wraz z charakterystyczną roślinnością
figurują w załączniku I Dyrektywy Siedliskowej jako
siedliska priorytetowe. Siedliska nieleśne zajmują w ostoi
niewielkie powierzchnie. Poza wymienionymi źródliskami, składają
się na nie fragmenty alkalicznych torfowisk, eutroficzne zbiorniki
wodne oraz użytkowane ekstensywnie łąki. Znacznie większy udział
mają zbiorowiska leśne. Zbocza wzgórz porastają lasy
reprezentowane przez zbiorowiska kwaśnych i żyznych buczyn oraz grądów.
Natomiast w dnach dolin potoków wykształciły się lasy łęgowe,
w tym priorytetowe łęgi ze znacznym udziałem olszy. Na obszarach
tworzących ostoję występują dwa gatunki płazów figurujących w
załączniku II Dyrektywy Siedliskowej - traszka grzebieniasta
i kumak nizinny.
Ostoja jest obecnie najlepiej zachowanym i jedynym, wykształconym
na taką skalę, w regionie obszarem występowania czynnych tufów
wapiennych.
Typy siedlisk przyrodniczych z
załącznika I Dyrektywy Siedliskowej
| Kod
siedliska |
Nazwa |
| 3150 |
Starorzecza
i inne naturalne, eutroficzne zbiorniki wodne z roślinnością
typu Magnopotamion
lub Hydrocharition. |
| 6510 |
Niżowe
łąki kośne. |
| 7220 |
Kamieniejące
źródła z formacją tufu wapiennego*. |
| 7230 |
Torfowiska
i moczary (bagniska) alkaliczne. |
| 9110 |
Kwaśne
buczyny. |
| 9130 |
Żyzne
buczyny. |
| 9170 |
Lasy dębowo-grabowe. |
| 91E0 |
Nadrzeczne
lasy i zarośla łęgowe*. |
| 91F0 |
Nadbrzeżne
łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe. |
|
| * |
Siedlisko priorytetowe. |
|
Gatunki roślin i zwierząt z załącznika
II Dyrektywy Siedliskowej
| Nazwa polska |
Nazwa
łacińska |
Populacja |
| Traszka
grzebieniasta |
Triturus
cristatus |
C |
| Kumak
nizinny |
Bombina
bombina |
C |
|
| Populacja: |
oszacowanie wielkości populacji
gatunku na terenie obszaru
w stosunku do populacji krajowej: A: >15-100%,
B: >2-15%, C: >0-2%, D: populacja nieistotna. |
|
Ze strony można pobrać artykuł Andrzeja Czyloka,
Andrzeja Tyca i Adama Stebla Osobliwości przyrodnicze źródeł
z martwicami wapiennymi na Pogórzu Cieszyńskim ( PDF (596 KB)),
który ukazał się w 2003 roku, w 34 numerze biuletynu Przyroda
Górnego Śląska, wydawanego przez Centrum Dziedzictwa Przyrody
Górnego Śląska z Katowic.
Do przeglądania i drukowania dokumentów w
formacie PDF
można użyć m.in. dostępnego bezpłatnie programu Adobe
Acrobat Reader.
Mapę opracowaną przez Centrum
Informacji o Środowisku UNEP / GRID - Warszawa wykorzystano za
zgodą Ministerstwa Środowiska. Materiał
strony opracowano 26 stycznia 2004 roku. Autor opracowania: R. Bula,
A. Wower.
|
)
