 |
Rezerwat Cisy nad
Liswartą
fot. J. B. Parusel |
|
|
 |
Rzeka Liswarta
fot. J. B. Parusel |
|
|
Park krajobrazowy Lasy nad Górną
Liswartą został utworzony w 1998 roku rozporządzeniem nr 28/98
wojewody częstochowskiego z 21.12.1998 r. (Dz. Urz. Woj. Częst.
nr 25/98, poz. 269). Jego powierzchnia wynosi 38 701 ha.
Wokół parku ustanowiono otulinę na obszarze 12 045 ha.
Park obejmuje zwarty kompleks leśny położony w górnej zlewni
rzeki Liswarty, charakteryzującej się bogatą siecią cieków i
zbiorników wodnych oraz urozmaiconą rzeźbą. W budowie
geologicznej zaznaczają się warstwy triasowe, jurajskie i kredowe.
Podstawowym gatunkiem lasotwórczym na tym obszarze jest sosna.
Na siedliskach umiarkowanie wilgotnych spotyka się suboceaniczny bór
świeży oraz kontyntalny bór mieszany z udziałem dębu szypułkowego
i bezszypułkowego, na siedliskach wilgotnych występuje bagienny bór
trzcinnikowy, natomiast na torfowiskach - kontynentalny bór
bagienny. Torfowiska należą do szczególnie cennych obszarów na
terenie parku. Najciekawsze przyrodniczo - Bagno w Pietrzakach i
Jeziorko koło Leśniaków - objęto ochroną jako użytki
ekologiczne. Wśród siedlisk wilgotnych ważne miejsce zajmują
lasy łęgowe, a zwłaszcza podgórski łęg jesionowy, w którym
spotkać można rzadkie na niżu gatunki górskie, np.: liczydło górskie,
czosnek niedźwiedzi i ciemiężycę zieloną. Lasy nad górną
Liswartą stanowią ważną ostoję dla cisa pospolitego. Dla
ochrony naturalnych stanowisk tego rzadkiego dziś gatunku drzewa,
utworzono dwa rezerwaty przyrody
- Cisy nad Liswartą oraz Cisy w Łebkach. Na terenie
parku występują także lasy mieszane dębowo-grabowe, w typie grądu
niskiego oraz, rzadko spotykane w naszym regionie, ciepłolubne
zbiorowisko świetlistej dąbrowy. Ważnym elementem krajobrazu
doliny Liswarty są liczne stawy hodowlane. Rozwijają się na nich
zbiorowiska wodne z udziałem rzadkich gatunków roślin - grążela
żółtego, grzybienia białego, salwinii pływającej oraz roślinność
szuwarowa.
Na obszarze parku odnotowano występowanie 33 gatunków roślin
objętych ochroną ścisłą, w tym tak rzadkich w regionie, jak:
widłaczek torfowy, goryczka wąskolistna, mieczyk dachówkowaty,
storczyki - kruszczyk błotny, podkolan zielonawy i podkolan biały
oraz 10 gatunków podlegających ochronie częściowej. |
| Puszczański charakter lasów nad górną
Liswartą oraz obecność ekstensywnie użytkowanych stawów
hodowlanych sprawia, że znajdują tu dogodne warunki bytowania
liczne, rzadkie gatunki zwierząt, a zwłaszcza ptaków. Występują
tu m.in. takie rzadkie gatunki ptaków, jak: perkoz rdzawoszyi, łabędź
krzykliwy, orzeł bielik, bocian czarny i żuraw. Spośród ssaków
na uwagę zasługują: bóbr, wydra, koszatka, popielica i
gronostaj. Duża liczba cieków i zbiorników wodnych stanowi
dogodne środowisko dla życia płazów. Stwierdzono tu występowanie
przedstawicieli 12 gatunków, w tym rzadkich - traszki
grzebieniastej, ropuchy paskówki i grzebiuszki ziemnej. Wśród gadów
największą osobliwość tego terenu stanowi gniewosz plamisty. W górnych
odcinkach dopływów Liswarty występuje rak szlachetny.
Na terenie parku zlokalizowane są trzy rezerwaty
przyrody: Cisy nad Liswartą, Cisy w Łebkach i Rajchowa
Góra, 3 użytki
ekologiczne, 56 pomników
przyrody ożywionej oraz 4 pomniki
przyrody nieożywionej - głaz narzutowy Diabelski Kamień
we wsi Olszyna, dwa głazy narzutowe w Sadowie i głaz w Kochcicach.
Osobliwością w skali województwa jest pomnikowe stanowisko różanecznika
katawbijskiego, w odmianie wielkokwiatowej grandiflorum, w
gminie Kochanowice. Kilkumetrowe, okazałe zarośla tego krzewu,
wywodzącego się z Ameryki Północnej, rosną w lesie pod osłoną
120-letniej sosny pospolitej, na powierzchni 0,46 ha.
Nasadzenie rododendronów pochodzi prawdopodobnie z początku XX w.
Okres kwitnienia dużych, liliowofioletowych kwiatów przypada na
koniec maja i początek czerwca.
Ważnym elementem krajobrazu parku są istniejące tu obiekty
kulturowe, a zwłaszcza drewniane kościoły, zespoły zabudowań
folwarcznych i zespoły pałacowe.
Materiał strony opracowano 15 marca 2004 roku.
Autorzy opracowania: A. Henel, R. Bula. |
|
)
)
