 |
Lista roślin zagrożonych
w Polsce |
|
|
Wątrobowce należą do organizmów
stenotopowych, wymagających ściśle określonych warunków do życia,
stąd zmiany warunków środowiskowych powodują w krótkim czasie
ich ustępowanie z zajmowanych stanowisk. Obserwacje z ostatnich
kilkudziesięciu lat wskazują na bardzo szybko postępujące
zjawisko zanikania gatunków wątrobowców, zwłaszcza na terenach
Polski niżowej. Do szczególnie narażonych należą epifity
porastające korę drzew, związane z martwym drewnem wątrobowce
epiksyliczne, gatunki siedlisk wilgotnych - źródlisk, mszarów i
torfowisk oraz muraw kserotermicznych.
Na czerwonej liście wątrobowców zagrożonych w Polsce
zamieszczono 50 gatunków, w tym 3 spośród 4 podawanych z
terenu Polski gatunków glewików (Anthoceros agrestis, Phaeoceros
carolinianus i Notothylas orbicularis) oraz 48 wątrobowców,
stanowiących około 20% flory wątrobowców Polski. Znalazły się
na niej tylko gatunki najbardziej zagrożone, występujące na
nielicznych w Polsce stanowiskach, chociaż jak sam autor listy
sugeruje, z uwagi na swoją specyfikę, powinny się na niej znaleźć
prawie wszystkie, poza nielicznymi gatunkami, wątrobowce występujące
na terenie naszego kraju. |
| Zarówno pierwsze wydanie listy z 1986
roku (Szweykowski J. 1986. Czerwona lista wątrobowców
zagrożonych w Polsce, s.: 111-115. [W:] Zarzycki K.,
Wojewoda W. Red. 1986. Lista roślin wymierających i zagrożonych
w Polsce. PWN, Warszawa), jak i drugie jej wydanie z 1992 roku (Szweykowski J.
1992. Czerwona lista wątrobowców zagrożonych w Polsce s.: 75-78
[W:] Zarzycki K., Wojewoda W., Heinrich Z. 1992. Lista
roślin zagrożonych w Polsce. Instytut Botaniki PAN, Kraków)
zawiera ten sam wykaz gatunków.
Wysoki stopień zagrożenia wątrobowców i glewików w Polsce
potwierdza obecność na liście aż 26 gatunków, uznanych za
wymierające (kategoria zagrożenia E). Kategorię V (narażone)
otrzymało 5 gatunków, jako rzadko występujące określono 14 gatunków.
W stosunku do pięciu gatunków nie uściślono kategorii zagrożenia.
Z uwagi na niewielką liczbę danych historycznych, trudno dzisiaj
oszacować straty we florze wątrobowców i glewików Polski,
dlatego też na liście brak gatunków z kategorią Ex - wymarłe i
zaginione.
Na terenie województwa śląskiego odnotowano występowanie 17 gatunków
wątrobowców i 2 gatunków glewików zagrożonych w Polsce, w
tym 18 gatunków wymierających i narażonych na wymarcie.
Postępujące badania nad hepatikoflorą Polski przyniosły nowe
informacje o występowaniu i stopniu zagrożenia wątrobowców i
glewików, które wskazują na konieczność uaktualnienia listy
gatunków zagrożonych. W oparciu o najnowsze rewizje taksonomiczne,
z wykazu wątrobowców Polski usunięto figurującą na czerwonej liście
wątrobowców Scapania verrucosa, a z listy glewików - Notothylas
orbicularis, jako gatunki niewystępujące na terenie kraju,
natomiast Porella platyphylloidea uznano za tożsamą z Porella
platyphylla.
Wykaz gatunków wątrobowców
stwierdzonych w województwie śląskim zamieszczonych w Czerwonej
liście wątrobowców zagrożonych w Polsce
| Nazwa
polska |
Nazwa
łacińska |
Kategoria
zagrożenia1 |
| * |
Anthoceros
agrestis |
E |
| * |
Apometzgeria
pubescens |
V |
| Bagniczka
pływająca |
Cladopodiella
fluitans |
V |
| * |
Cladopodiella
franciscii |
E |
| * |
Fossombronia
foveolata |
E |
| * |
Fossombronia
vondraczekii |
E |
| * |
Frullania
tamarisci |
E |
| Płożyk
wonny |
Geocalyx
graveolens |
V |
| * |
Lophozia
badensis |
R |
| Czubek główkowaty |
Lophozia
capitata |
E |
| Mannia
pachnąca |
Mannia
fragrans |
E |
| * |
Marsupella
emarginata |
V |
| * |
Metzgeria
conjugata |
V |
| Merkia
irlandzka |
Moerckia
hibernica |
E |
| Pallawicinia
Lyella |
Pallavicinia
lyellii |
E |
| * |
Phaeoceros
carolinianus |
E |
| * |
Porella
bauerii |
E |
| * |
Porella
platyphylla |
E |
| Lśniątka
zatokowa |
Riccardia
chamedryfolia |
E |
|
| 1 |
Kategorie zagrożenia gatunków: E -
wymierające, V - narażone, R - rzadkie, I - o
nieokreślonym zagrożeniu
(wg Szweykowski J. 1992. Czerwona lista wątrobowców
zagrożonych w Polsce s.: 5-78 [W:] Zarzycki K.,
Wojewoda W.,
Heinrich Z. 1992. Lista roślin zagrożonych w
Polsce. Instytut Botaniki PAN, Kraków). |
| * |
Brak polskiej nazwy. |
|
Materiał strony opracowano 20 lipca
2005 roku. Autor opracowania:
R. Bula przy współpracy dr. A. Stebla z Katedry i Zakładu
Botaniki Farmaceutycznej i Zielarstwa Śląskiej Akademii Medycznej.
|
|